Een scheiding brengt niet alleen emotionele uitdagingen met zich mee, maar ook praktische en financiële vragen. Een van de belangrijkste zorgen is vaak: “Kan ik in mijn huis blijven wonen na de echtscheiding?” We zien vaak dat de bank/hypotheekadviseur één van de eerste instanties is waar iemand aanklopt met deze vraag bij een echtscheiding. De bank moet dan antwoorden, dat deze nog niets kan. Het begint met de afwikkeling van de echtscheiding. Pas daarna wordt duidelijk hoe de situatie met de woning wordt. Een hypotheekaanvraag kan dan ook pas in behandeling worden genomen, nadat de echtscheiding is uitgesproken en niet daarvoor. Dit artikel gaat in op hoe de woning en hypotheek verdeeld kunnen worden en wat ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid betekent.
Verdeling van de woning bij echtscheiding
Als je samen een huis bezit, moet worden bepaald wat ermee gebeurt na de scheiding. Er zijn drie veelvoorkomende mogelijkheden:
- Eén van de partners blijft in het huis wonen en neemt de hypotheek en het eigendom over.
- De woning wordt verkocht, en de opbrengst (of eventuele restschuld) wordt verdeeld.
- Het huis blijft gezamenlijk eigendom, bijvoorbeeld tijdelijk, totdat de woningmarkt gunstiger is of de kinderen uit huis zijn.
Welke optie het meest geschikt is, hangt af van de financiële situatie van beide partners en eventuele afspraken die worden gemaakt.
Ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid
Als je samen een hypotheek hebt afgesloten, zijn jullie beiden hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige schuld. Dit betekent dat de bank bij betalingsproblemen beide ex-partners kan aanspreken. Wanneer één van de partners in de woning blijft, moet de ander “ontslagen worden uit de hoofdelijke aansprakelijkheid”.
Dit proces verloopt via de hypotheekverstrekker en kan alleen als de achterblijvende partner financieel in staat is om de hypotheeklasten alleen te dragen. Vaak wordt hiervoor een inkomens- en kredietwaardigheidstoets gedaan. Als de bank akkoord gaat, wordt de vertrekkende partner officieel ontslagen van zijn of haar verplichtingen. Maar de bank kan dus ook niet akkoord gaan……
Kan ik de hypotheek alleen dragen?
Om te bepalen of je de hypotheek op je naam kunt zetten, kijken banken naar:
- Inkomen: Je moet voldoende verdienen om de hypotheeklasten te kunnen dragen.
- Schulden en verplichtingen: Andere leningen of alimentatieverplichtingen kunnen invloed hebben.
- Overwaarde of restschuld: Als er overwaarde is, moet er vaak een compensatie aan de ex-partner plaatsvinden. Bij een restschuld moeten afspraken worden gemaakt over de verdeling hiervan.
Soms is het mogelijk om een aanvullende lening of lening via de familie te krijgen om de ex-partner uit te kopen. Meestal helpt de mediator (of een met hem samenwerkende financieel adviseur) bij het vinden van een passende oplossing.
Alternatieven als overname niet mogelijk is
Als het financieel niet haalbaar is om in de woning te blijven, zijn er enkele alternatieven:
- Verkoop van de woning: Dit is vaak de meest eenvoudige optie als beide partners niet in het huis kunnen blijven.
- Mede-eigendom behouden: In sommige gevallen besluiten ex-partners om tijdelijk gezamenlijk eigenaar te blijven, bijvoorbeeld als de woningmarkt ongunstig is of als zij de kinderen nog wat langer in de woning willen laten wonen.
- Een nieuwe hypotheek aanvragen: Soms kan een andere hypotheekvorm uitkomst bieden, zoals een langere looptijd of lagere maandlasten.
Juridische en financiële begeleiding
Het verdelen van een woning en een hypotheek kan ingewikkeld zijn en er zijn ook altijd fiscale gevolgen. Daarom is het raadzaam om juridisch en financieel advies in te winnen. Een mediator kan helpen bij het maken van eerlijke afspraken en het voorkomen van toekomstige conflicten. Ga dus vooral niet eerst langs bij een bank/hypotheekadviseur.
Samengevat
Of je in je huis kunt blijven wonen na de echtscheiding hangt af van verschillende factoren, zoals je financiële situatie en de bereidheid van de bank om je de hypotheek alleen te laten dragen. Ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid is essentieel als je ex-partner geen verantwoordelijkheid meer wil dragen voor de hypotheek. Door goed financieel en juridisch advies in te winnen, kun je een weloverwogen beslissing nemen over jouw woonsituatie na de scheiding. De juiste volgorde is dus:
- Start eerst de echtscheidingsprocedure. Als dat via mediation is, is er aandacht voor de verdeling van de woning en de hypotheek. In de gesprekken wordt dan voldoende duidelijk of jullie wensen realistisch zijn.
- Na de afronding van de echtscheiding kun je dan bij de bank/hypotheekadviseur een aanvraag doen voor een omzetting van de hypotheek
Overwegen jullie een echtscheiding? Neem dan contact met ons op. Wij helpen jullie graag verder.